Hoofd Menu

Rookruimtes in coffeeshops verboden

Met de uitspraak van de Hoge Raad van 27 september 2019 dat rookruimtes in de horeca definitief verboden zijn dient zich meteen de vraag op wat dit voor de sociale functie van de coffeeshop zal betekenen. 'Een coffeeshop waar je niet kan roken is als een zwembad waar je niet mag zwemmen' stelde Wouter van Egmond (woordvoerder PCN) al op 14-02-2018 in het Parool. Op het rookruimteverbod in de horeca zal vanaf 1 april 2020  door de Voedsel en Waren Autoriteit worden gehandhaafd, zodat alle horeca-inrichtingen; cafe's, discotheken, coffeeshops, shishalounges, concertzalen, hotels en restaurants zich tot die tijd kunnen instellen op een nieuwe realiteit en deze zullen dus hun rookruimte zo snel mogelijk moeten sluiten. De VWA zal de horeca-inrichtingen tot 1 april 2020 hierop aanspreken, maar na 1 april geldt een boete van 600 euro, bij elke nieuwe overtreding wordt de boete verhoogd, uiteindelijk zal een vierde overtreding een boete van 4500 euro betekenen; dat kan dus een dure grap worden.

Verbod rookruimtes horeca gaat 1 april inTivoli in Utrecht heeft al geanticipeerd op de beleidsverandering

Rookverbod
Vanaf 1 juli 2008 is in Nederland een rookverbod van kracht geworden voor de horeca. Op dat verbod gold een uitzondering voor daarvoor aangewezen rookruimtes. De belangenvereniging Nederlandse Niet-rokersvereniging CAN spande een procedure tegen de Staat aan om deze uitzondering ongedaan te maken. Staatssecretaris Blokhuis (VWS) had eerder met de horeca afgesproken dat rookruimten vanaf 1 juli 2022 worden verboden, dat ging CAN niet snel genoeg omdat ze van mening is dat de uitzondering in strijd is met de Kaderovereenkomst voor de bestrijding van tabaksgebruik van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties (het WHO-Kaderverdrag). Dat is een verdrag waarbij Nederland partij is. 

Eerder stelde het Haagse gerechtshof CAN al ook in het gelijk, waarna de staat in cassatie ging bij het Hof. De afspraak van Blokhuis met de horeca is dus met de uitspraak van het Hof teniet gedaan en het rookruimteverbod zal dus vanaf april 2020 al ingaan. Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland noemde deze uitspraak 'dramatisch' voor cafés en discotheken met een rookruimte, dat betreft zo'n 25 procent van alle horecazaken. Veel zaken hebben sinds de invoering van het rookverbod in 2008 namelijk tienduizenden euro's geïnvesteerd in rookruimtes en dure afzuiginstallaties.

Artikel. 8 van het WHO-Kaderverdrag die van belang is bij de uitspraak van bet Hof houdt in dat verdragspartijen effectieve maatregelen moeten nemen tegen blootstelling aan tabaksrook in ‘indoor public places’, dus ook rookruimtes in horeca-instellingen. Niet-rokers en werknemers kunnen die ruimtes betreden en worden daar aan tabaksrook blootgesteld. Het hof heeft daarom geoordeeld dat de uitzondering op het rookverbod voor rookruimtes onverbindend is. Deze uitspraak is bovendien in lijn met het streven naar een tabaksvrije-generatie die genoemd werd bij het debat over het Preventieakkoord in de Tweede Kamer op 03-09-2019. Citaat Nationaal Preventieakkoord 'Een gezonder Nederland'; "Het rookverbod wordt per 2020 uitgebreid voor de e-sigaret met en zonder nicotine. Het huidige rookverbod is alleen van toepassing op het roken van tabaksproducten. Met de uitbreiding willen we het roken van de bestaande en toekomstige damp-en aanverwante producten die gezondheidsschade vooroorzaken verbieden". Een aanverwant product: electronische dampwaar en voor roken bestemd kruidenproduct (zie Tabakswet).

Wat wordt de toekomst van de tabaksvrije coffeeshop?
Coffeeshops bieden sinds het rookverbod veelal herbal mix (kruiden ipv tabak) aan die met cannabis kan worden gemengd voor een jointje. Paul Blokhuis, de staatssecretaris van VWS is dus echter vanuit het Preventieakkoord voornemens om op termijn ook deze herbal mix in de ban te doen. Sommige kleine coffeeshops zonder aparte rookruimte zijn (vooral na handhaving door de NVWA) over gegaan op het aanbieden van verdampers, want dat is immers geen roken.

Coffeeshop Hi/Lo in Utrecht licht toe: “Wiet kan ook puur gerookt worden, of met takabsvervangers of verdampt worden. Wij gaan de komende tijd onderzoeken hoe we met het verbod om willen gaan.”

Wat echter te doen in geval van grotere coffeeshops als blijkt dat klanten niet van de verdampers zijn en 'en masse' voor de deur en in de buurt van de coffeeshop een jointje met tabak willen blijven roken met de mogelijke overlast (geur/geluid) die dat kan geven? Komt er een speciale richtlijn vanuit de VNG over hoe burgemeesters om kunnen gaan met overlast als gevolg van het rookruimteverbod? En dan is er nog het blowverbod die in de APV van 218 gemeenten staat. Volgens Staatssecretaris Paul Blokhuis heeft de KHN zijn leden al opgeroepen om in overleg te gaan met gemeenten en politie om mogelijke overlast te voorkomen. Een aantal coffeeshops (onder aanvoering van 420 consultancy) uit de coffeeshopsector zal voor de behandeling van het wetsvoorstel gesloten coffeeshopketen op 05-11-2019 senatoren een position paper sturen met het verzoek om een uitzondering te maken op het tabaksverbod voor coffeeshops gedurende het wietexperiment, omdat dit het wietexperiment zou verstoren. Een uitzondering op het tabaksverbod zou echter rechtsongelijkheid geven met coffeeshops die niet in een interventiegemeente liggen, anders kan CAN Nederland daar weer over kan gaan procederen.

logo pvddEvers & de Kroon (2 ondernemers die nachtclubs exploiteren in Amsterdam) hebben daags voor de uitspraak van het Hof 26-09-2019 ingesproken bij de gemeenteraad van Amsterdam (circa min 8) over de gevolgen die dit rookruimteverbod heeft voor de openbare orde en veiligheid i.v.m geluidsoverlast als rokers letterlijk op straat komen te staan, maar ook m.b.t het veiligheidsplan om te voorkomen dat drugs en/of wapens worden meegenomen in de clubs. De Partij voor de Dieren wil gelet op de juridische kaders met de ondernemers in gesprek om te kijken naar een oplossing bleek uit een reactie op de inspraak in de gemeenteraad. Opmerkelijk dat er geen enkele Amsterdamse coffeeshop hierover heeft ingesproken, zeker met oog op het Overlast-criterium wat de coffeeshops als droge horeca kwestbaarder maakt ten opzichte van de andere horeca als blowers en masse buiten de coffeeshop jointjes met tabak gaan roken. Bovendien staat hiermee de sociale functie van de coffeeshop door het rookruimteverbod wel prominent op het spel, want niet elke klant wil alleen puur cannabis roken of het mengen met kruiden; mogelijk hebben sommige coffeeshops er weinig moeite mee als ze alleen nog maar een afhaalloket voor cannabis worden. Toch zal het laatste woord hierover nog niet gezegd zijn.