THC-concentraties hasj & wiet in Nederlandse coffeeshops (2017-2018)

Op verzoek van VWS is wederom onderzoek gedaan naar de sterkte van cannabisproducten aangeboden in Nederlandse coffeeshops, dit rapport betreft dan ook de jaarlijkse THC monitor van het Trimbos Instituut. De 2017-2018 rapportage is de 19jaarlijkse meting. Een samenvatting door Hester;

Bemonstering
Bij 50 ad random coffeeshops zijn tussen december 2017 en januari 2018 anoniem wiet en hasjproducten gekocht. Het betreft 63 monsters nederwiet (meest populaire variant), 67 monsters buitenlandse hasj, 11 monsters wiet van buitenlandse herkomst en 11 monsters hasj bereid uit nederwiet aangekocht. Ook werden 50 wietmonsters aangekocht die door de medewerkers van de coffeeshops werden aangemerkt als het “meest sterk”. Door de anonieme aankoop is niet te achterhalen welk cannabissample uit welke coffeeshop afkomstig is. De coffeeshops wisten van tevoren niet van het bezoek van het Trimbos, wel werd de coffeeshophouder na aankoop van de samples op de hoogte gesteld van het onderzoekdoel en werd gevraagd of nog enkele aanvullende vragen over de aangekochte samples mochten worden gesteld. Ook is door het Trimbos wederom naar het gemiddelde prijspeil van de verschillende aangeboden cannabis-producten gekeken.

De monsters zijn door het laboratorium van DSM-Resolve in Geleen geanalyseerd op het percentage THC, CBD en CBN. De cannabis- en hasjmonsters zijn geanalyseerd met behulp van een gaschromatograaf gekoppeld aan een vlamionisatiedetector (GC-FID). Voor de analyse van de cannabismonsters werden eerst de grove delen zoals takjes verwijderd waarna de monsters werden vermalen met behulp van een mortier en vijzel. Voor analyse werd circa 25 milligram vers gemalen materiaal ingewogen en ultrasoon geëxtraheerd met een organische interne standaardoplossing. Na extractie werden de extracten gecentrifugeerd; de bovenstaande heldere vloeistof werd geanalyseerd met behulp van GC-FID. Elk 10e monster werd in duplo geanalyseerd in het kader van de interne betrouwbaarheid van de testresultaten. Daarnaast zijn drie referentiemonsters afkomstig van het BMC/VWS mede ad random geanalyseerd voor het vaststellen van de externe betrouwbaarheid (bij verschil/foutmarge kleiner dan 10%).

Van oudsher bevat hasj meer THC dan wiet. Dit komt omdat hasj een concentratieproduct is van wiet. Geïmporteerde hasj bevat gemiddeld meer THC dan geïmporteerde wiet (23,5% versus 6,6% in dit onderzoek) en Nederlandse hasj (nederhasj), bevat gemiddeld meer THC dan Nederlandse wiet (29,2% versus 16,8% in dit onderzoek). Het gemiddelde THC-percentage in nederwiet was dit jaar 16,8% (meting ‘17/’18) en vergelijkbaar met dat in de meting van vorig jaar (‘16/’17). Het gemiddelde percentage THC in nederwiet is dus het afgelopen jaar gelijk gebleven. Tot in 2004 steeg het gemiddelde percentage THC in nederwiet (Pijlman e.a., 2005). In de daaropvolgende jaren was, tot 2013, sprake van een geleidelijke daling, sinds 2013 was weer een lichte stijging waarneembaar (13,5% in 2013 vs 16,9% in 2017). Dat geldt voor de meest populaire variant, dus de soort die in de coffeeshop het meest wordt verkocht (Niesink e.a., 2015).

De gemiddelde THC-concentratie in wiet die werd aangekocht als het “meest sterk” verschilde niet significant van die van vorig jaar (19,5% in 2017/2018 versus 18,9% in 2016/2017). Ook het gemiddeld THC-gehalte van deze sterkste soort steeg tot 2004, waarna tot 2014 een daling te zien was; sindsdien is het gehalte weer gestegen (van 15,3% in 2014 naar 19,5% in 2018). Het gemiddelde THC-percentage in de als sterkst verkochte nederwiet verschilt van dat van de meest populaire nederwiet (19,5% versus 16,8%). De meeste nederwiet die in coffeeshops verkocht wordt bevat tussen de 15 en 20% THC. Geïmporteerde wiet bevatte gemiddeld minder THC dan de andere cannabisproducten (6,6%) en Nederlandse hasj bevatte gemiddeld het meeste (29,2%). Geïmporteerde wiet is slechts in een zeer beperkt aantal coffeeshops verkrijgbaar. Vermoedelijk zijn er maar weinig consumenten die deze soorten nog prefereren.
- Het THC-percentage voor geïmporteerde hasj was het afgelopen jaar gemiddeld 23,5%; dit verschilt (net) niet significant van de 20,8% die vorig jaar werd gemeten. Voor de geïmporteerde hasj geldt dat het gemiddeld THC-gehalte door de jaren heen meer schommelt dan dat van nederwiet, maar het gemiddelde THC-gehalte is sinds 2014 wel 4 geleidelijk aan gestegen en is nog nooit zo hoog geweest als het afgelopen jaar (14,9% in 2014 naar 23,5% in 2018). Het gemiddeld THC-gehalte in geïmporteerde hasj was door de jaren heen vaak vergelijkbaar met dat van nederwiet. Het meest in het oog springend verschil in samenstelling tussen beide soorten is dat geïmporteerde hasj, in tegenstelling tot nederwiet, ook een aanzienlijke hoeveelheid CBD bevat.

CBD
Dit jaar bevatten 3 (van de 113) nederwiet samples hoge CBD-gehaltes. Ten opzichte van de voorgaande meting bleef de gemiddelde hoeveelheid CBD in geïmporteerde hasj gelijk (8,5% in 2017/2018 versus 8,4% in 2016/2017). Belangrijk is op te merken dat de gemiddelde THC/CBD- ratio de afgelopen jaren aanzienlijk is gestegen. Vermoedelijk wordt dit veroorzaakt door de steeds hogere THC-concentraties in de veelal uit Marokko afkomstige hasj. Het gemiddelde CBD-gehalte in nederwiet lag net als in voorgaande jaren onder de 1%.

Onderzoek naar de voorkeur (likeability) van wietvariëteiten met een laag THC- en hoog CBD-gehalte ten opzichte van wietvariëteiten met een hoog THC- en laag CBD-gehalte is schaars.

De gemiddelde prijs voor de populairste wiet was €10,09 in 2017/2018 t.o.v. €10,11 in ‘16/’17. Dit geldt ook voor de prijs voor een gram van de “sterkste” wietvariant (€12,26 t.o.v. €12,80 in ‘16/’17). De prijs voor een gram geïmporteerde wiet schommelde de afgelopen 10 jaar tussen de €4,- en de €6,- per gram en was aanzienlijk lager dan van die van de andere cannabisproducten (€4,04 in ‘18). De prijs voor een gram nederhasj was altijd hoger dan voor een van de andere cannabisproducten (€25,92 ten opzichte van €23,- in de vorige meting, door het geringe aantal samples zijn er grote schommelingen in prijzen tussen de jaren). Ook in het geval van de geïmporteerde hasj is sprake van een geleidelijke prijsstijging, van €6,29 per gram in 2000 tot €9,43 per gram in ‘18. In de periode ‘07 tot ‘12 stegen de prijzen van de cannabisproducten (met name nederwiet) in de coffeeshops. In het algemeen geldt dat voor een cannabisproduct (wiet of hasj) met een hoger percentage THC een hogere prijs moet worden betaald.

Uit onderzoek in Amsterdam onder bezoekers van coffeeshops is gebleken dat ongeveer 6 op de 10 bezoekers van coffeeshops wiet prefereerden boven hasj, terwijl 3 op de 10 hasj prefereerden boven wiet; ruim 10% van de bezoekers had geen voorkeur. Over het algemeen prefereerden de coffeeshopbezoekers de sterkere soorten hasj en wiet (37%) en 19% zelfs de zeer sterke soorten. Slechts 7% prefereerden de zwakkere soorten (Nabben e.a., 2016).

Soorten
Meer dan 75% van de coffeeshops had tussen de 6 en 25 soorten op het menu staan. Voor de meeste coffeeshops geldt dat de verkoop van nederwiet het grootste deel van de omzet bepaalt. Er bestaan vele variëteiten nederwiet die in verschillende coffeeshops te koop zijn. Indien al aanwezig dan bepalen geïmporteerde wiet en hasj gemaakt van nederwiet vaak maar een klein deel van de omzet van de betreffende coffeeshop. Naast de coffeeshops die een breed assortiment wiet en hasj te koop aanbieden, legt een klein aantal coffeeshops zich uitsluitend toe op de verkoop van (geïmporteerde) hasj.

Vanaf 2016 zijn er hasjblocks van hasj die in Marokko wordt gemaakt van bepaalde Nederlandse plantensoorten en gemiddeld zo’n 20% meer THC bevatten zou dan de normale Marokkaanse varianten metCBD slechts tussen de 0,4 en 1,6%. (Bron: https://www.boerejongens.com/traditional-hash-vs-block-hash/). In twee coffeeshops werden moonrocks aangeboden, een trend uit Amerika waarbij wiettoppen in thc olie worden gedompeld en waar kiefpoeder o verheen wordt gerold gerold (a 40 – 50 euro).

White Widow, Power Plant, K2 en Bubble Gum, die al in het begin van de monitor in de top 10 van meest populaire wietsoorten voorkwamen, stonden daar in de periode 2014 – 2018 nog steeds. Het aantal verschillende wietvariëteiten dat als meest populair werd aangeduid steeg van 109 in de periode 2004-2008, via 115 in de periode 2004-2008, naar 131 in de periode 2014-2018. Geleidelijk worden dus steeds meer verschillende variëteiten in de coffeeshop aangeboden (interessante info voor telers die een aanbesteding wensen in het licht van de aangekondigde wietproef...)

Een fenomeen dat steeds vaker in de coffeeshop gezien wordt overigens is eetwaar met cannabis, zoals spacecake. Volgens coffeeshoppersoneel worden deze zogenoemde “edibles” steeds populairder, mede omdat steeds minder mensen roken (en vanwege rookverboden in de horeca - red. HK). Van sommige van deze eetwaren was bekend hoeveel werkzame stoffen er in zitten, terwijl dit bij andere producten niet het geval was. Daarnaast verkopen steeds meer coffeeshops CBD-olie die door veel mensen voor medicinale doeleinden wordt gebruikt. Ook wordt sporadisch CBD-rijke nederwiet verkocht.

Niesink & Rigter i.s.m DSM-Resolve te Geleen.

THC-concentraties in wiet, nederwiet en hasj in Nederlandse coffeeshops (2017-2018), Trimbos, februari 2019 https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/af1653