Naschrift
Als gevolg van een wijziging van de Provinciewet is bij de Provinciale Staten verkiezingen het aantal Statenleden verlaagd van 764 leden naar 564 leden.
De Provinciale Statenverkiezingen worden vooral bekeken vanuit het oogpunt wat de uitslag voor gevolgen heeft voor de Eerste Kamerverkiezingen. Om een goed beeld te hebben van wat dat betekent - is het goed om vooraf te weten hoe het nu zit.
De huidige samenstelling van de Eerste Kamer (75 zetels) is: CDA (21 zetels), VVD (14), PvdA (14), SP (11), ChristenUnie (4), GroenLinks (4), SGP (2), D66 (2), PvdD (1) en de Fractie-Yildirim (1 zetel, hij heeft zich afgesplitst van de SP). En 1 zetel voor de osf, dat is de federatie van partijen die alleen in 1 bepaalde provincie zitten.
Deze federatie heet voluit: de onafhankelijk senaats-fractie (OSF) en zij heeft 15 leden in 11 provincies. Leden van de federatie zijn: ♦Fryske Natsjonale Partij, ♦Gemeentebelangen Friesland, ♦De Partij voor het Noorden, ♦Onafhankelijke Partij Drenthe – OPD, ♦Drentse Ouderen Partij – DOP, ♦Actief Drenthe, ♦Drents Belang, ♦Leefbaar Overijssel, ♦Gelderland Lokaal, ♦Mooi Utrecht, ♦Ouderenpartij Noord-Holland / Verenigde Senioren Partij OPNH/VSP, ♦Leefbaar Zuid-Holland, ♦Partij voor Zeeland PvZ, ♦Brabantse Partij, ♦Partij Nieuw Limburg PNL.
Alle hiervoor genoemde fracties zijn (te 15:00u 23 mei 2011) verkiesbaar voor de Eerste Kamer.
Daarnaast zijn een tweetal fracties die nieuw in de Eerste Kamer worden verwacht.
De 50+ partij doet in alle staten mee en gaat voor de Eerste Kamer. Zij hebben als nieuwe partij een heel liberaal standpunt als het gaat om Cannabis. Softdrugs moeten worden gelegaliseerd en de opbrengsten daarvan moeten worden gebruikt om misbruik van alcohol, tabak en harddrugs tegen te gaan. Kijk voor het uitgebreide standpunt onder deze link 50+
Van de PVV wordt bekend geacht dat zij meedoet in alle staten en gaat voor zoveel mogelijk zetelwinst in de Eerste Kamer, waarna de versgekozenen overgaan tot het ondersteunen van hun Tweede Kamerfractieleden, die met een initiatiefwet zullen komen waarmee, kort gezegd, de Eerste Kamer uit de Grondwet wordt verwijderd. De PVV hoopt de opheffing over acht jaar te kunnen vieren (grondwetswijzigingen: 1e lezing. Verkiezingen. 2e lezing)
maar P[C]N stelt op poster: we hebben de Eerste Kamer nodig om toe te zien op de kwaliteit van wetgeving van de Tweede Kamer. Zonder de 1e Kamer kan de 2e Kamer doen waar ze zin in hebben
De definitieve kieslijsten voor de Eerste Kamer moeten op 19 april 2011 binnen zijn bij de Kiesraad. De meeste fracties komen pas na de statenverkiezingen met hun definitieve lijsten, anderen, zoals bijvoorbeeld de fractie Yildrim (Solidara / Unie van Democraten), wachten de uitslag van de statenverkiezingen (SV) af om pas dan te beslissen over een eventuele deelname aan 1e Kamerverkiezingen.
Je weet nu welke partijen er meedoen en welke daarvan nu in de Eerste Kamer zitten. Als je de zetels van het CDA en van de VVD bij elkaar optelt zie je dat zij samen 35 zetels in de Eerste Kamer hebben. Dat is geen meerderheid want de Eerste Kamer heeft 75 zetels. En de helft plus 1 is 38 zetels. De huidige coalitie komt dus 3 zetels tekort om hun voorstellen erdoor te krijgen. De PVV komt nieuw in de Eerste Kamer en de coalitie hoopt dat ze dan een meerderheid hebben zodat zij hun voorstellen met gedoogsteun van de PVV door de Eerste Kamer kunnen loodsen.
Dan de stemzwaarte van de provinciale leden. Zoals je nu weet kiezen de leden van de provinciale staten de leden van de Eerste Kamer. Omdat er in sommige provincies meer mensen wonen tellen de stemmen van provinciale staten leden in Zuid-Holland zwaarder dan die in de provincie Fryslân. Dat stemmen gaat zo: Alle Statenleden brengen op de verkiezingsdag hun stem uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Deze kandidaten staan per partij op één of meer lijsten.
Niet elk Statenlid heeft een even zware stem. Door 'weging' wordt een relatie gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt daarbij gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde. Zo had Groningen op 1 januari 2007 573.923 inwoners. Dit aantal wordt gedeeld door 100 x 43 (statenleden). De uitkomst daarvan is 133.
In 2007 hadden de provincies de volgende stemwaarde:
|
Zuid-Holland - 628 |
Utrecht - 253 |
Groningen – 133 |
|
Noord-Holland - 475 |
Limburg - 240 |
Drenthe - 119 |
|
Noord-Brabant - 440 |
Overijssel - 238 |
Flevoland - 96 |
|
Gelderland - 373 |
Friesland - 149 |
Zeeland - 98 |
(Cijfers Kiesraad)
De op een partij in een provincie uitgebrachte stemmen worden vermenigvuldigd met de stemwaarde. De uitkomst van deze som heet stemcijfer.
De nieuwe zetelverdeling in de Eerste Kamer geschiedt met behulp van de kiesdeler. Deze wordt berekend door de som van de stemcijfers van alle provincies te delen door het aantal beschikbare zetels (75).
Voor iedere partij wordt gekeken welk stemcijfer zij in totaal heeft behaald (in feite dus hoeveel stemmen zij heeft gekregen en welke stemwaarde die stemmen hadden). Dat totaal wordt gedeeld door de kiesdeler. De uitkomst van die deling levert het zetelaantal per partij op.
Dit betekent kort door de bocht dat als een partij in voorgaande tabel stemwaarden in de eerste rij provincies veel zetels haalt, zij meer zetels zal hebben in de Eerste Kamer.
